Ημερολόγιο 2026 «Σαντορίνη»
Με 12 πίνακες της Άρτεμης Χατζηγιαννάκη και 12 κείμενα του Νίκου Βατόπουλου, για την Σαντορίνη. (Σεπτέμβριος 2025).

Ημερολόγιο 2025 «Το περίπτερο» 
Με 12 πίνακες της Άρτεμης Χατζηγιαννάκη και 12 κείμενα του Νίκου Βατόπουλου, για το Αθηναϊκό περίπτερο. (Νοέμβριος 2024).

Αθήνα 98,4 Γλυκιά Αμαρτία
Αριστέα Γιάννου 5-12-2023

---

Άρτεμις Χατζηγιαννάκη – H συνέντευξη
Keysmash - Κώστας Κούλης, Δεκέμβριος 2023


(κλικ στην εικόνα για ανάγνωση)

---

Άρτεμις Χατζηγιαννάκη, Ζωγράφος | ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
Lotosmag - Ευριδίκη Κοβάνη, Δεκέμβριος 2023


(κλικ στην εικόνα για ανάγνωση)

Στην πιο ιστορική και κεντρική πλατεία της Αθήνας, στην πολύβουη πλατεία Συντάγματος, είναι αφιερωμένο το νέο ημερολόγιο της Αρτέμιδος Χατζηγιαννάκη. Ενα ημερολόγιο χάρμα οφθαλμών, με έργα που φιλοτέχνησε η εικαστικός και μας ταξιδεύουν σε μια άλλη εποχή και αιχμαλωτίζουν όψεις, γωνιές και στιγμιότυπα που φαντάζουν οικεία, αλλά και νοσταλγικά.

Η καταξιωμένη εικαστικός Αρτεμις Χατζηγιαννάκη, που πέρσι είχε φιλοτεχνήσει ένα αντίστοιχο ημερολόγιο για την πλατεία Ομονοίας, αυτήν τη φορά επανέρχεται με το νέο ημερολόγιο τοίχου επίσης, που αποτελεί ιδανική επιλογή τόσο για το δικό σας σπίτι όσο και για να το προσφέρετε στους αγαπημένους σας.

Το ημερολόγιο είναι δίγλωσσο (ελληνικά – αγγλικά) και περιλαμβάνει δώδεκα εικαστικά έργα της Αρτέμιδος Χατζηγιαννάκη, ένα για κάθε μήνα. Ολα τα έργα είναι υδατογραφίες, που ανακαλούν εικόνες της πλατείας Συντάγματος, οι οποίες έχουν συνδεθεί με παλαιότερες δεκαετίες. Το υψηλής αισθητικής ημερολόγιο συμβάλλει στην ιστορική εικαστική εικονογραφία της Αθήνας, όταν μάλιστα εμπλουτίζεται από δώδεκα συνοδευτικά κείμενα του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Βατόπουλου, καθώς και ένα εκτενέστερο εισαγωγικό κείμενο του ιδίου, ένα χρονικό από μνήμες και βιώματα, που μαζί με την κοινωνική και την πολιτική ιστορία της χώρας διατρέχει τη νεότερη μυθολογία της πλατείας, της «Αθήνας, που μας περιέχει όλους», όπως παραστατικά αναφέρει ο ίδιος. Το ημερολόγιο περιλαμβάνει, επίσης, προλογικό σημείωμα της Αρτέμιδος Χατζηγιαννάκη, καθώς και μετάφραση όλων των κειμένων στα αγγλικά από τον John Davis.

«Σύγχρονη ιστορία»

Τι ήταν αυτό που έκανε την Αρτέμιδα Χατζηγιαννάκη να επιλέξει την πλατεία Συντάγματος ως θέμα του νέου της ημερολογίου;

«Μα πρόκειται για την πιο μεγάλη, την πιο κεντρική και την πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας», λέει η ίδια στον «Ε.Τ.» της Κυριακής και συνεχίζει: «Από μπροστά της παρήλασε όλη η σύγχρονη ελληνική ιστορία. Στα καφενεία και τα ζαχαροπλαστεία της κάθισαν πρωθυπουργοί, στρατιωτικοί, τραπεζίτες, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, ποιητές».

Οσο για τα θέματα που απεικονίζονται στα δώδεκα έργα, σηματοδοτούν, όπως λέει η Αρτεμις Χατζηγιαννάκη, «τη μυθολογία μιας άλλης εποχής και ενός κόσμου στο μεταίχμιο παλαιού και νέου: Μικροπωλητές, πλανόδιοι φωτογράφοι και εφημεριδοπώλες, περίπτερα, καφενεία και βιβλιοπωλεία, μεγάλα ξενοδοχεία και φωτεινές επιγραφές, τραμ, τρόλεϊ και τροχονόμοι, προσφιλείς παραστάσεις και συνειρμοί. Το ημερολόγιο αυτό ήταν ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία, στη μνήμη και τα ίχνη όλων αυτών που αγαπήσαμε και προς στιγμήν φαίνεται να έχουμε χάσει. Ολων εκείνων των βιωμάτων μας στο κοινό σώμα της πόλης, που διαμόρφωσαν την κοινή μας μοίρα και αναφορά, τον ομφάλιο λώρο, με τον οποίο τόσο πολύ θα θέλαμε να επανασυνδεθούμε».

«Σημείο αναφοράς»

Στη δική του εισαγωγή στο ημερολόγιο ο Νίκος Βατόπουλος σημειώνει: «Η πλατεία Συντάγματος, με όλες τις στρώσεις της ιστορίας της, κέντρο της Αθήνας και σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες, είναι η πιο διάσημη ίσως πλατεία στην Ελλάδα, μαζί με την Ομόνοια. Με την Ομόνοια σχηματίζει ένα δίπολο, ένα ζευγάρι, που είναι καθαρό στη σημασία και στον συμβολισμό του, μέσα από τη σαφή αντίθεση. Οσο “λαϊκή” είναι η Ομόνοια, άλλο τόσο “αστικό” είναι το Σύνταγμα, αλλά σε κάθε περίπτωση η πλατεία Συντάγματος στέκεται πάνω από εύκολες ερμηνείες, καθώς έχει πολλά πρόσωπα και άλλες τόσες ιστορίες να αφηγηθεί. Ο καθένας και η καθεμία συνδέονται με την πλατεία Συντάγματος με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.

Ας σκεφτούμε μονάχα ότι το Σύνταγμα είναι η μικρογραφία της πολιτικής και της κοινωνικής ιστορίας της χώρας. Οταν αποφασίστηκε ότι τα Ανάκτορα θα χτίζονταν σε εκείνο το σημείο της πόλης, θα γινόταν ο καθρέφτης της επίσημης πόλης, αλλά και σημείο έλξης της αστικής Αθήνας. Οι συστάδες των σπιτιών στην Πλάκα, στο Μοναστηράκι και στου Ψυρρή ήταν τόσο κοντά, αλλά και τόσο μακριά ταυτόχρονα. Το Σύνταγμα έμελλε να συμβολίσει έναν νέο κόσμο, τον κόσμο μιας νέας πρωτεύουσας.

Το Σύνταγμα σφραγίζει με τον παλμό του την Αθήνα, όχι μόνο ως απόηχος μιας μικρότερης ρομαντικής πόλης, αλλά και ως κέντρο μιας μητρόπολης με τα πολλά πρόσωπα του 21ου αιώνα. Ωστόσο, η ανάγκη να σταθμίσει κανείς το παρελθόν, τις διηγήσεις και τις αναμνήσεις, να ξαναδεί τις παλαιές φωτογραφίες και να συνομιλήσει εμμέσως με όσους έφυγαν και όσους χάρηκαν αυτήν την ίδια πόλη γεννά ένα νέο βλέμμα. Νοσταλγικό όσο πρέπει, με εκείνη τη δροσερή αύρα του χρόνου που καταλύεται, αλλά και με την αγάπη εκείνη για αυτό που ήταν και για αυτό που είναι».

Εικαστική ιστοριογραφία

Κάνοντας αναφορά στο έργο της Αρτέμιδος Χατζηγιαννάκη, ο Νίκος Βατόπουλος σημειώνει χαρακτηριστικά: «Είναι μια εικαστική δημιουργός που συστηματικά προχωρεί την ερευνητική ματιά της πέρα από το προφανές και οργανώνει σταδιακά μια μεγάλη τοιχογραφία μνήμης. Η αθηναϊκή πινακοθήκη της επεκτείνεται τώρα και εστιάζει στην πλατεία Συντάγματος, ανακαλώντας μνήμες μέσα από μια επιλεκτική άντληση θεμάτων, τα οποία με τη σειρά τους αποτελούν κομμάτι μιας κοινής κληρονομιάς. Αυτή η τράπεζα αναμνήσεων ενεργοποιείται με την τεχνική της υδατογραφίας, στην οποία η Αρτεμις Χατζηγιαννάκη επιδίδεται με ξεχωριστό ταλέντο, ιδρύοντας άθελά της μια δική της σχολή αθηναϊκής κοινωνικής ιστορίας. Ξεφυλλίζοντας αυτό το ημερολόγιο αισθάνεται κανείς μέτοχος μιας μεγάλης αστικής παρακαταθήκης και γεννιέται η επιθυμία να δηλώσει παρών στο χθες, στο σήμερα, στο αύριο. Η ιστορία της Αθήνας μάς περιλαμβάνει όλους.

Η ομορφιά της τέχνης της Αρτέμιδος Χατζηγιαννάκη, η σχολαστικότητα με την οποία κάνει την έρευνά της, η αγάπη της στην ιστορία, στην πόλη και, κυρίως, στους ανθρώπους της, αναδεικνύουν το σύνολο του έργου της σε μια ενότητα εικαστικής ιστοριογραφίας. Κάθε έργο, μια ιστορία. Κάθε ιστορία, οι άνθρωποι της πόλης μας».

Η Αρτεμις Χατζηγιαννάκη συμπίεσε την ψυχή της μέσα στα συμβολαιογραφικά έγγραφα που συνέτασσε για πολλά χρόνια, διασχίζοντας από νεαρή ηλικία και για πολλά χρόνια τους δρόμους της Αθήνας, με πρωταγωνιστές τη Σόλωνος, την Πανεπιστημίου, την Ακαδημίας, το Σύνταγμα, την Ομόνοια και μια μέρα αποφάσισε πολύ απλά, να ζωγραφίσει τις γειτονιές γύρω από αυτούς, όπως τις είχε αποτυπώσει στη μνήμη της από παιδί, είτε μέσα από περιοδικά ή φωτογραφίες.

Τα μοναδικά αυτά έργα της που μαγεύουν τον κάθε Ελληνα και ξένο, τα έκανε εικαστικά ημερολόγια, ώστε η προσφορά της στη μνήμη της Αθήνας που χάνεται, να αποτελεί ένα μικρό ιερό στον τοίχο κάθε σπιτιού της σύγχρονης πρωτεύουσας. Στο φετινό της ημερολόγιο για το 2022, περιγράφει εκείνο το παλιό και τόσο αγαπημένο Σύνταγμα, που σήμερα είναι βαριά τραυματισμένο από εισβολείς πάσης φύσεως, κουλτούρας και εθνότητας με τη σφραγίδα της παγκοσμιοποίησης στο συντριβάνι του, που ξαποσταίνουν οι αγωνίες ενός αβέβαιου αύριο.
Το ημερολόγιο εμπλουτίζεται από δώδεκα συνοδευτικά κείμενα του δημοσιογράφου και συγγραφέα Νίκου Βατόπουλου, ο οποίος έχει ειδικευτεί στην ιστορία της Αθήνας και σε θέματα αστικού πολιτισμού και ένα εκτενέστερο εισαγωγικό κείμενο του ιδίου, που διατρέχει τη νεότερη μυθολογία της πλατείας. Επιπλέον, είναι δίγλωσσο (ελληνικά – αγγλικά) και περιλαμβάνει δώδεκα εικαστικά έργα της Αρτεμης Χατζηγιαννάκη, ένα για κάθε μήνα. Ολα τα έργα είναι υδατογραφίες που ανακαλούν νοσταλγικά οικείες όψεις και γωνιές της πλατείας Συντάγματος. Συνιστά ιδανικό και προσιτό δώρο αλλά και προσθήκη στην ιστορική εικαστική εικονογραφία της Αθήνας.
Η Αρτεμις Χατζηγιαννάκη κατάφερε κάτι που κανένας αναγνωρισμένος ζωγράφος δεν κατάφερε μέχρι σήμερα. Εσκισε τον ουρανό, τον αέρα και τη θάλασσα και έφερε με τις υδατογραφίες της, την αίγλη του Συντάγματος πίσω. Του καμβά που πάνω του κάναμε κάποτε μεγάλα έργα και τώρα τον μουτζουρώνουμε.

Εισαγωγή στο ημερολόγιο

«Σύνταγμα. Η πιο μεγάλη, η πιο κεντρική, η πιο ιστορική πλατεία της Αθήνας. Από μπροστά της παρέλασε όλη η σύγχρονη ελληνική ιστορία. Στρατεύματα, πομπές, πολιτικές συγκεντρώσεις. Στα καφενεία και τα ζαχαροπλαστεία της κάθισαν πρωθυπουργοί, στρατιωτικοί, τραπεζίτες, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, ποιητές, αλλά και ανώνυμοι στοχαστές, όλοι συνοδοιπόροι στην ατέρμονη διαδρομή της.

Μικροπωλητές, πλανόδιοι φωτογράφοι και εφημεριδοπώλες, περίπτερα, καφενεία και βιβλιοπωλεία, μεγάλα ξενοδοχεία και φωτεινές επιγραφές, τραμ, τρόλεϊ και τροχονόμοι, προσφιλείς παραστάσεις και συνειρμοί, που σηματοδοτούν τη μυθολογία μιας άλλης εποχής και ενός κόσμου στο μεταίχμιο παλαιού και νέου.
Το ημερολόγιο αυτό ήταν ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία, την μνήμη και τα ίχνη όλων όσων αγαπήσαμε και προς στιγμήν φαίνεται να έχουμε χάσει. Ολων εκείνων των βιωμάτων μας στο κοινό σώμα της πόλης, που διαμόρφωσαν την κοινή μας μοίρα και αναφορά, τον ομφάλιο λώρο, με τον οποίον τόσο πολύ θα θέλαμε να επανασυνδεθούμε».